Παρασκευή 27 Μαρτίου 2009

Πώς τα μαθηματικά εξηγούν τον κόσμο


του Τζέιμς Στάιν
μτφ. Σπύρος Κιτσινέλης
(Τίτλος πρωτοτύπου: How Maths explains the world)

Για τους περισσότερους ανθρώπους τα μαθηματικά είναι γοητευτικά μεν αλλά…δυσνόητα. Στο βιβλίο αυτό ο καθηγητής Στάιν καταφέρνει να τα εξηγήσει με τρόπο διαυγή, φιλικό και διασκεδαστικό.
Ξεκινά με τις συναρπαστικές ιστορίες των ανθρώπων που συνέλαβαν τις σημαντικότερες μαθηματικές ιδέες και έννοιες, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Μέσα από τις επιτυχίες και τις αποτυχίες τους, τις αυταπάτες και τις συχνές διαμάχες τους, εξυφαίνεται η ιστορία των μαθηματικών και ο αντίκτυπός τους στην κοινωνία.
Η κβαντική μηχανική, ο χωρόχρονος, η θεωρία του χάους και η λειτουργία των πολύπλοκων συστημάτων, καθώς και το ανέφικτο της «τέλειας» δημοκρατίες είναι όλα εδώ. Όπως είναι επίσης ο καλύτερος τρόπος για να σχεδιάσει ένας πωλητής το ταξίδι του, γιατί οποιαδήποτε σκέψη κι αν κάνετε εμπεριέχεται στον αριθμό π, και γιατί τα συνεργεία δεν μπορούν ποτέ να επισκευάσουν το αυτοκίνητό σας τη μέρα που σας το υποσχέθηκαν.

Ένα βιβλίο για κάθε αναγνώστη που θέλει να μάθει πώς τα μαθηματικά κάνουν την επιστήμη και τον κόσμο να λειτουργούν.

Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου 2009

H καταγωγή του άνδρα


H καταγωγή του άνδρα
του Στηβ Τζόουνς
μτφ. Γιώργος Χρηστίδης
(τίτλος πρωτοτύπου: Y: The Descent of Men)

Τα γένια των ανδρών μεγαλώνουν γρηγορότερα όταν προσδοκούν να κάνουν σεξ. Το καλοκαίρι παράγονται λιγότερα σπερματοζωάρια. Τα αγόρια με περιτομή φοβούνται περισσότερο τις ενέσεις από τα αγόρια που δεν έχουν υποστεί την επέμβαση. Το μέσο μήκος του ανδρικού πέους είναι δεκαπέντε εκατοστά ενώ της αρσενικής γαλάζιας φάλαινας είναι τρία μέτρα.

Αυτά είναι μερικά από τα αξιοσημείωτα δεδομένα για το αρσενικό φύλο που παρουσιάζει ο διαπρεπής επιστήμονας και συγγραφέας Στηβ Τζόουνς στο βιβλίο «Η καταγωγή του άνδρα». Με λογοτεχνική φλέβα εξερευνά την αρρενωπότητα βασισμένος στην εκρηκτική ανάπτυξη της σύγχρονης βιολογίας. Ξεκινώντας από το χρωμόσωμα Υ που καθορίζει το άρρεν, ο Τζόουνς παρουσιάζει όσα γνωρίζουμε για τις αρσενικές ορμόνες, την τριχόπτωση και τα υδραυλικά του αρσενικού οργάνου, τον φθίνοντα ρόλο των αρσενικών στη σημερινή κοινωνία, το λόγο που οι άντρες πεθαίνουν πιο νωρίς από τις γυναίκες, τα υπέρ και τα κατά του να είναι κανείς άνδρας.

Ένα βιβλίο που πρέπει να διαβαστεί κι από τα δύο φύλα.

Κυριακή 21 Δεκεμβρίου 2008

Ο Προυστ ήταν νευροεπιστήμονας


του Τζόνα Λέρερ

μτφ. Γιάνης Δήμας

(τίτλος πρωτοτύπου: Proust was a neuroscientist)

Στην τεχνολογική εποχή μας είναι εύκολο να πιστέψουμε ότι η επιστήμη μπορεί να λύσει όλα τα μυστήρια. Ωστόσο η επιστήμη δεν είναι η μοναδική οδός προς τη γνώση. Ειδικά όταν πρόκειται για την κατανόηση του εγκεφάλου, η τέχνη τα κατάφερε πρώτη.

Παίρνοντας ως παραδείγματα έναν ζωγράφο, έναν ποιητή, έναν σεφ, έναν συνθέτη, και μερικούς συγγραφείς, ο Λέρερ δείχνει πώς ο καθένας από αυτούς ανακάλυψε μια ουσιαστική αλήθεια για το νου, την οποία η επιστήμη μόλις τώρα ξαναανακαλύπτει. Μαθαίνουμε, πώς ο Προυστ αποκάλυψε πρώτος την αναξιοπιστία της μνήμης· πώς η Τζόρτζ Έλιοτ ανακάλυψε την πλαστικότητα του εγκεφάλου· πώς ο Γάλλος σεφ Εσκοφιέ εντόπισε την πέμπτη γεύση (το ουμάμι)· πώς ο Σεζάν επεξεργάστηκε τις άγνωστες πτυχές της όρασης· και πώς η Γερτρούδη Στάιν διερεύνησε την βαθύτερη δομή της γλώσσας – μισό αιώνα πριν τις έρευνες του Νόαμ Τσόμσκι και των άλλων γλωσσολόγων.

Με ένα ευφυέστατο μείγμα βιογραφίας, κριτικής και εκλαΐκευσης της επιστήμης Ο Προυστ ήταν νευροεπιστήμονας καλεί τους επιστήμονες και τους καλλιτέχνες να ακούσουν καλύτερα ο ένας τον άλλο, και να χαράξουν μια νέα πορεία ανακάλυψης της αλήθειας, και της ομορφιάς, του κόσμου και του νου.